Hoe werkt Mining? Stap-voor-stap uitleg

Thomas van der Berg

Redacteur & Crypto-onderzoeker

Je hebt vast weleens gehoord van Bitcoin miners die miljoenen verdienen. Maar wat doen ze eigenlijk? En kun je daar zelf ook aan beginnen?

In deze stap-voor-stap handleiding leg ik je uit hoe mining werkt, wat het echt kost en of het in 2024 nog iets voor jou is.

Geen ingewikkelde technische praat, maar een eerlijk verhaal over de harde realiteit van crypto mining. Vergeet de sprookjes over snelle rijkdom.

Mining is tegenwoordig vooral een business voor professionals met goedkope stroom en dikke portemonnees. Maar hoe zit het precies? Laten we beginnen.

Wat je nodig hebt om te starten

Voordat je überhaupt nadenkt over mining, moet je weten wat het echt vereist. Dit is geen hobby voor op je zolderkamer meer.

De tijden van je oude laptop aanzetten en geld verdienen zijn voorbij.

De basisvereisten zijn simpel: geld voor hardware, toegang tot goedkope stroom en internet. Maar de details maken het verschil. Allereerst de hardware.

Je hebt een speciale computer nodig, een mining rig. Voor Bitcoin mining gebruik je een ASIC (Application-Specific Integrated Circuit).

Dit is een apparaat dat alleen maar kan minen. De goedkoopste nieuwe ASIC kost je minimaal €1.500 tot €2.500. Voor die prijs krijg je een machine met een hashrate van ongeveer 50-100 TH/s (terahashes per seconde). Een betere machine, zoals een Antminer S19, kost al snel €3.500 tot €5.000 en haalt 95-110 TH/s.

Wil je liever minen met je eigen computer? Dan kies je voor GPU mining (grafische kaarten).

Dit werkt voor coins zoals Ravencoin of Ethereum Classic. Je hebt minimaal 4 krachtige GPU's nodig, bijvoorbeeld NVIDIA RTX 3070 of AMD RX 6800 XT. Elke kaart kost nieuw ongeveer €500-€800.

Dus alleen al aan kaarten ben je €2.000-€3.200 kwijt. En dan heb je nog de rest van de computer: moederbord, CPU, RAM, voeding en SSD.

Reken op nog eens €800-€1.200 voor de overige onderdelen. Stroom is je grootste vijand. Een ASIC verbruikt 2.500-3.500 watt.

Dat is hetzelfde als een elektrische kachel op vol vermogen. Een GPU-rig verbruikt 800-1.500 watt.

In Nederland betaal je ongeveer €0,40 per kWh. Reken uit: een ASIC die 3.000 watt verbruikt, kost je €0,40 × 3 kW × 24 uur = €2,88 per dag aan stroom.

Per maand is dat €86,40. Dat moet je verdienen met mining, anders verlies je geld. Je hebt ook een stabiele internetverbinding nodig.

Een simpele 10 Mbps verbinding is genoeg. De mining software zelf verbruikt maar een paar KB per seconde.

Verder heb je een computer nodig om je rig te configureren en te monitoren. Een oude laptop of je huidige computer is prima. Tot slot moet je een crypto wallet hebben om je verdiensten op te slaan. Gebruik een hardware wallet voor grote bedragen. Een Ledger Nano S kost ongeveer €60-€80.

Waarschuwing: Koop geen tweedehands ASIC via Marktplaats of eBay. Vaak zijn het uitgemergelde machines die het begeven na een paar weken. Ze zijn vaak overklokt en hebben een verkorte levensduur. Koop alleen bij officiële dealers of betrouwbare bronnen.

Stap 1: Kies je munt en netwerk

De eerste stap is bepalen wat je wilt minen. Dit klinkt simpel, maar het bepaalt je hele setup.

De meeste beginners beginnen met Bitcoin. Maar dat is vaak niet de slimste keuze voor kleine miners. Bitcoin mining is extreem competitief.

Je concurreert met enorme mining farms in China en IJsland. De moeilijkheidsgraad (difficulty) is gigantisch.

Als je een simpele ASIC van €2.000 koopt, verdien je misschien €50-€100 per maand na aftrek van stroomkosten. Dat is een rendement van 2-5% per maand. Niet slecht, maar je betaalt de machine in 2-3 jaar terug. En dan is je machine waarschijnlijk al verouderd.

Een betere optie voor beginners is GPU mining. Kies een coin die geschikt is voor GPU's.

Goede opties zijn Ravencoin (RVN), Ethereum Classic (ETC), of Flux. Deze coins hebben een lagere difficulty en zijn minder competitief. Een GPU-rig met 4x RTX 3070 haalt ongeveer 120 MH/s op Ravencoin.

Dat levert je, afhankelijk van de koers en difficulty, ongeveer €150-€250 per maand op.

Na aftrek van stroom (ongeveer €60-€80 per maand) blijft er €90-€170 over. Dat is een veel beter rendement op een investering van €3.000. Check de huidige difficulty en de hashrate van de munt.

Websites zoals WhatToMine geven je een overzicht van wat het meest winstgevend is op dit moment. Kijk niet alleen naar de huidige prijs, maar ook naar de moeilijkheidsgraad.

Als de difficulty stijgt, verdien je minder, zelfs als de koers stijgt. En andersom. Timing is alles.

De crypto markt is volatiel. Een bear market (dalende koersen) maakt mining vaak minder winstgevend. Sommige miners stoppen dan, waardoor de difficulty daalt.

Dat is een goed moment om juist te beginnen. In een bull market (stijgende koersen) is mining vaak super winstgevend, maar is hardware duur en moeilijk te krijgen. Wees slim.

Tip: Begin niet meteen met Bitcoin. Start met GPU mining van een altcoin. Je leert de kneepjes van het vak met minder risico. Als je eenmaal begrijpt hoe het werkt, kun je altijd nog upgraden naar een ASIC voor Bitcoin.

Stap 2: Hardware aanschaffen en configureren

Je hebt een keuze gemaakt. Nu is het tijd om te kopen. Bestel je hardware bij een betrouwbare leverancier.

Bij GPU's kun je gewoon naar een computerwinkel of webshop. Bij ASICs moet je opletten.

Populaire merken zijn Bitmain (Antminer), Whatsminer en Canaan. Nieuwe modellen zijn vaak maanden uitverkocht.

Tweedehands is een optie, maar risicovol. Zodra je hardware binnen is, moet je hem aansluiten. Een GPU-rig bouwen is als Lego voor volwassenen.

Je sluit de kaarten aan op het moederbord met PCI-e kabels. De voeding moet krachtig genoeg zijn.

Reken op 150-200 watt per GPU, plus 100 watt voor de rest. Een 1200W voeding is veilig voor 4 GPU's. Sluit alles aan: CPU, RAM, SSD, GPU's. Zorg voor voldoende koeling. GPU's worden heet.

Je hebt minimaal een ventilator nodig die lucht door de rig blaast. De temperatuur moet onder de 70°C blijven voor optimale prestaties.

Een ASIC is nog simpler. Je sluit hem aan op stroom en netwerkkabel. Dat is het.

De ASIC heeft een eigen ingebouwde fan. Zorg wel voor een ruimte met goede ventilatie. Een ASIC produceert veel hitte en lawaai.

Reken op 70-80 decibel. Dat is te vergelijken met een stofzuiger. Je kunt hem niet in je woonkamer zetten.

Een garage, schuur of kelder is beter. Zorg dat de temperatuur niet boven de 35°C komt.

Configuratie van de software is de volgende stap. Voor GPU mining installeer je een besturingssysteem.

Veel miners gebruiken Windows 10/11 of een speciale mining OS zoals HiveOS. HiveOS is aan te raden voor beginners. Het is gratis, stabiel en je kunt meerdere rigs vanaf één plek beheren.

Installeer de stuurprogramma's voor je GPU's (NVIDIA of AMD). Download mining software zoals T-Rex (NVIDIA) of TeamRedMiner (AMD).

Je moet je walletadres en de naam van de mining pool invoeren in een configuratiebestand. ASICs hebben een webinterface. Je typt het IP-adres van de ASIC in je browser. De standaard login is meestal 'root' met wachtwoord 'root' of 'admin'.

Je moet de firmware updaten. Dit is cruciaal voor veiligheid en prestaties.

Daarna vul je je mining pool gegevens in. Je hebt een stratum adres en je walletadres nodig.

De ASIC begint direct met minen zodra je op 'Save' drukt. Je kunt de hashrate en temperatuur in de interface zien.

Veelgemaakte fout: Vergeten om de stroomkosten te berekenen. Koop je hardware niet als je niet weet hoeveel het verbruikt. Een GPU die €300 oplevert maar €200 aan stroom kost, is geen goede investering. Gebruik een stroommeter om het verbruik te meten.

Stap 3: Kies een mining pool

Alleen minen (solo mining) is voor de meeste mensen geen optie. De kans dat je als solo miner een block vindt en de beloning krijgt, is extreem klein.

Het duurt maanden of zelfs jaren. Daarom sluit je je aan bij een mining pool. Een pool combineert de hashrate van duizenden miners.

Samen vinden ze blocks vaker en verdelen de beloning. Er zijn veel verschillende pools.

Voor Bitcoin zijn populaire pools: Foundry USA, AntPool, F2Pool en ViaBTC. Voor GPU mining zijn pools zoals 2Miners, Nanopool of Flypool. Kies een pool die de munt ondersteunt die je wilt minen.

Kijk ook naar de fees. De meeste pools rekenen 1-2% fee.

Dat betekent dat je 98-99% van je verdiensten houdt. Je moet je aanmelden bij de pool.

Meestal is dat anoniem. Je geeft alleen je walletadres op. Je hoeft geen account aan te maken. De pool betaalt je uit op basis van je bijdrage.

Er zijn verschillende uitbetalingsmodellen. De meest gebruikte is PPS+ (Pay Per Share Plus).

Je krijgt betaald voor elke 'share' (stukje werk) dat je levert, ongeacht of de pool een block vindt. Dit is het meest stabiel voor kleine miners. Een andere optie is PPLNS (Pay Per Last N Shares).

Dit is meer voor de lange termijn en beloont loyale miners. Je voegt de pool toe aan je mining software of ASIC configuratie.

Je krijgt een stratum adres, bijvoorbeeld stratum+tcp://pooladres:port. Je voegt je walletadres toe. De software begint nu met minen.

Je kunt de status controleren op de website van de pool. Daar zie je je hashrate, uptime en geschatte verdiensten.

Verdiensten fluctueren. De pool betaalt uit zodra een minimum bedrag is bereikt. Dit minimum hangt af van de pool en de coin.

Bij Bitcoin is dat meestal 0.001 BTC (ongeveer €60 bij een koers van €60.000). Bij Ravencoin is dat 10 RVN (ongeveer €2).

Je betaalt transactiekosten bij elke uitbetaling. Die kosten zijn vaak hoger dan de uitbetaling zelf.

Kies dus een pool met een laag uitbetalingsminimum.

Tip: Kies een pool die dicht bij jou in de buurt staat. Als je in Europa woont, kies dan een Europese pool. Dit vermindert de latency (ping) en verhoogt je hashrate. Een verschil van 10-20 ms kan al een verschil maken.

Stap 4: Monitoring en onderhoud

Je mining rig staat aan. Nu begint het echte werk: monitoren en onderhouden.

Je kunt niet zomaar je computer aanzetten en vergeten. Er gaat van alles mis. Fans falen, stroom valt uit, software crasht.

Je moet je rig dagelijks checken. Gebruik monitoring software.

Voor GPU rigs is NiceHash QuickMiner of HiveOS perfect. Je krijgt een app op je telefoon of een dashboard in je browser. Je ziet direct de hashrate, temperatuur en fan speed van elke GPU. Als een kaart stopt met minen of te heet wordt, krijg je een melding.

Stel alarms in op 75°C. Als een GPU boven de 80°C komt, schakel hem dan uit om schade te voorkomen.

ASICs hebben ook monitoring. Veel merken hebben een eigen app. Bitmain heeft de Antminer app.

Of je gebruikt de webinterface. Check dagelijks de hashrate.

Als de hashrate daalt, kan het zijn dat de stof filters verstopt zijn. Reinig de filters elke maand. Stof is de vijand van je machine.

Gebruik perslucht of een zachte borstel. Zorg dat je de machine uitzet voordat je hem schoonmaakt.

Stroomuitval is een veelvoorkomend probleem. Zorg voor een stabiele stroomvoorziening.

Gebruik een UPS (uninterruptible power supply) voor je modem en router, zodat je internet blijft werken bij een stroomstoring. Voor de rig zelf is een UPS vaak te duur vanwege het hoge verbruik. Een betere oplossing is een stroomonderbreker.

Je kunt je rig zo instellen dat hij automatisch opnieuw opstart na stroomuitval.

De meeste mining software heeft deze functie ingebouwd. De markt verandert snel. De difficulty van een netwerk stijgt voortdurend. Dit betekent dat je elke maand minder verdient met dezelfde hardware.

Na 6-12 maanden is je rig vaak al minder waard. De technologie wordt sneller.

Nieuwe ASICs en GPU's komen uit die veel efficiënter zijn. Houd de markt in de gaten. Overweeg om je hardware te verkopen voordat het volgende model uitkomt.

Dit heet 'exit mining'. Verkoop je rig aan een andere miner die hem wil gebruiken.

Veelgemaakte fout: Je rig te dicht bij de muur zetten. Zorg voor minimaal 10-15 cm ruimte rondom de rig voor luchtstroom. Zonder goede luchtstroom oververhit de machine en verlaagt de hashrate of gaat hij kapot.

Stap 5: Uitbetalen en belastingen

Je hebt munten verdiend. Nu moet je ze uitbetalen.

Dit is het moment dat je crypto echt in handen krijgt. De pool stuurt je munten naar je walletadres. Dit proces is automatisch. De transactie is vaak binnen een paar minuten zichtbaar.

Controleer altijd of het juiste bedrag is aangekomen. Je wallet is je verantwoordelijkheid.

Gebruik een hardware wallet voor grotere bedragen. Een Ledger Nano X of Trezor Model T is veiliger dan een software wallet op je telefoon.

Bewaar je herstelzin op een veilige plek. Niet digitaal, maar op papier. Als je je wallet kwijt bent, ben je je munten kwijt.

Belastingen zijn verplicht in Nederland. De Belastingdienst ziet mining als inkomen uit overige werkzaamheden.

Je moet je verdiensten opgeven in box 1. De waarde van de munten op het moment van ontvangst telt als inkomen. Je kunt kosten aftrekken.

Dit zijn de aanschafkosten van je hardware, de stroomkosten en de internetkosten.

Je moet dit netjes bijhouden. Gebruik een spreadsheet of software zoals Koinly of CoinTracker.

De belastingdienst rekent met de 'werkelijke waarde' op het moment van ontvangst.

Als je 1 RVN ontvangt ter waarde van €0,20, tel je dat op bij je inkomen. Later, als je die RVN verkoopt, betaal je vermogensbelasting over de winst. Dit is complex. Raadpleeg een belastingadviseur als je grote bedragen verdient. Verkopen doe je op een exchange.

Stuur je munten van je wallet naar de exchange. Let op de transactiekosten.

Voor Bitcoin zijn die hoog (soms €5-€20). Voor Ravencoin zijn ze laag (€0,01-€0,10).

Kies een exchange met lage fees en een goede reputatie. Binance, Kraken en Bitvavo zijn populaire keuzes in Nederland.

Eigenwijs advies: Verkoop je munten niet meteen. Houd ze vast. De meeste miners die meteen verkopen, verdienen weinig. De echte winst zit in de prijsstijging. Minen is een manier om munten te verzamelen tegen een lagere prijs dan de marktprijs. Wees geduldig.

Verificatie-checklist

Voordat je begint met minen, loop deze checklist na. Als je alle vragen met 'ja' kunt beantwoorden, ben je klaar om te starten.

• Heb je voldoende budget? Reken op minimaal €2.000 voor een simpele GPU-rig of €3.000 voor een instap-ASIC.
• Is je stroom goedkoop? Je betaalt maximaal €0,40 per kWh. Als je meer betaalt, is mining waarschijnlijk niet winstgevend.
• Heb je een geschikte locatie? Een koele, geventileerde ruimte met maximaal 30°C omgevingstemperatuur.
• Heb je internet? Een stabiele verbinding van minimaal 10 Mbps.
• Ken je de difficulty? Heb je gekeken naar de huidige difficulty en hashrate van de coin die je wilt minen?
• Heb je een wallet? Een veilige wallet (hardware of software) klaarstaan.
• Ken je de kosten? Weet je hoeveel je hardware verbruikt en wat de stroomkosten zijn?
• Ben je klaar voor onderhoud? Weet je hoe je je rig moet monitoren en schoonmaken?
• Heb je belastingen geregeld? Weet je hoe je je mining inkomen moet opgeven?
• Ben je mentaal voorbereid? Weet je dat de koers kan dalen en je verlies kunt maken?

Als je een 'nee' hebt, los dat eerst op. Als je deze stappen hebt doorlopen, ben je klaar om te beginnen. Onthoud: mining is een marathon, geen sprint.

Het is een leerproces. Begin klein, leer bij en bouw langzaam op. Succes!